Pere Raffi Hovannessian2026-08-312026-08-312024Hovannessian, P., R., "La Cathedrale Saint-Gregoire L'illuminateur et Saint-Elie au fils des 65 ans", "Haigazian Armenological Review", 2024, 44/2, Beirut, pp. 423-434https://haigrepository.haigazian.edu.lb/handle/123456789/1597Պէյրութի կեդրոնական շրջանին մէջ գտնուող հայ կաթողիկէ Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ-Ս. Եղիա եկեղեցիին հիմնարկէքը կատարուած է 1956ին: Սակայն կառոյցին արմատները կՆրթան դար մը ետ' 1850ականներ, երբ նոյն վայրին մէջ կառուցուած էր հայ կաթողիկէ Ւսուքազ (Ղուկաս) մատուռը: 1950ականներուն Լիբանանի հայ կաթողիկէ համայնքին թիլին աճը, խորհրդարանին մէջ երեսփոխանական ներկայացուցիչի մը յառաջացումը, երկրին սրընթաց բարգաւաճումը անհրաժեշտութիւն դարձուցին նոր եկեղեցիի մը կառուցումը: Մատուռը նուիրաբերող հայ կաթողիկէ Ւսուքազ ընտանիքը պատրաստակամութիւն կը յայտնէ նուիրաբերելու մատուռին հողը' հայ կաթողիկէ պատրիարքութեան: Այնուհետեւ, կաթողիկոս-պատրիարք, կարտինալ Աղաճանեանի ջանքերով եւ այլոց գործակցութեամբ, Պէյրութի սրտին վրայ վեր կը խոյանայ հայկական ճարտարապետութեան իւրայատկութիւններով օժտուած այս հոյակապ տաճարը: Յօդուածը կ’ընէ պատումը եկեղեցիին եւ անոր անցած վերջին հարիւրամեայ ընթացքին: Յօդուածին կցուած են արխիւային երկու փաստաթուղթեր'նորակառոյց եկեղեցիին ճարտարապետական մանրամասնութիւններուն առնչուող: