The Dissolution of the Armenian Question and the Crisis of the League of Nations
| dc.contributor.author | Pétér Pál Kránitz | |
| dc.date.accessioned | 2026-06-08T08:01:29Z | |
| dc.date.available | 2026-06-08T08:01:29Z | |
| dc.date.issued | 2019 | |
| dc.description.abstract | Հայկական Հարցը՝ Հայաստանի պետականութեան ու իշխանութեան մասին գաղութատիրական տրամախօսութիւն իբրեւ, ինքզինք դրսեւորեց հակադիր երկու պատումներով: Ասոնք կ'արտացոլացնէին ԺԹ. դարավերջ-Ի. դարասկիզբի համաշխարհային իշխանութեան երկու ուխտերը: Համաձայնական երկիրները կը համարէին թէ քրիստոնեայ հայ ցեղը գերակայ էր իսլամ եւ «բարբարոս թուրքերէն», քանի որ կը դաւանէր բարձր (արեւմտեան) քաղաքակակրթական արժէքներ: Առանցքի երկիրները - միւս կողմէն - հայերը կը նկատէին ապարդիւն եւ տհաճ ժողովուրդ մը՝ «արեւելքի հրեաներ», եւ կ'արդարացնէին Հայոց Ցեղասպանութիւնը իբրեւ «ազգային եւ պատմական անհրաժեշտութիւն»: Ազգերու Լիկայի (ԱԼ) մասնակիցները, որոնք 1920ին միայն Համաձայնականներու ներկայացուցիչներ էին, վերակենդանացուցին գաղութատիրական հին համակարգին պատումը: Ըստ անոնց՝ համաշխարհային խաղաղութիւնը պահպանելու եւ գաղութային/հոգատարական պետութիւնները վարելու համար, Համաձայնականներու օրէնքներու համակարգը պէտք է կիրարկել: Այս գաղափարախօսութիւնը որոշակի բովանդակութիւն հաղորդեց եւ աշխարհագրականօրէն սահմանափակեց համաշխարհային օրակարգը: Լուսարձակի տակ առնուեցան Առանցքի Երկիրներու տարածքներուն փոքրամասնութեանց պահպանման եւ առողջապահութեան խնդիրները, եւ ժխտուեցան Համաձայնականներու գաղութացուցած երկիրներուն մէջ մարդկային իրաւանց բռնաբարումները: ԱԼն երկու թշնամի մատնանշած էր. պոլշեւիկներն ու քեմալականները, որոնց սակայն ԱԼի համաշխարհային հեղինակութիւնը հարցականի տակ դնող գլխաւոր զինուորաքաղաքական ուժերն էին: Խտրութիւն յառաջացաւ քաղաքակրթուած «մենք»ին եւ բարբարոս «անոնց»ին միջեւ: Այս պատճառով ալ 1920-30ականներուն ԱԼն երկու գաղթական խումբեր ճանչցաւ՝ հայերն ու ռուսերը: Հայոց Ցեղասպանութիւնը - նախալեմքինեան հասկացութեամբ - միաձայնութեամբ ճանչցուեցաւ ԱԼի Ընդհանուր Ժողովին (ԸԺ), ուր ներկայացուցիչները բազմիցս արտայայտուեցան Թուրքիոյ մէջ հայերու «համակարգուած ոչնչացման» դէմ, բարոյապէս հիմնաւորելով յօգուտ Հայաստանի Հանրապետութեան իրենց միջամտութիւնը: ԸԺն, սակայն, փաստած էր արդէն որ անկարող էր լուծել Հայկական Հարցը, ուստի եւ՝ կատարել ի՛ր իսկ հռչակած գործառոյթը՝ խաղաղութեան եւ արդարութեան իբրեւ պահապան: Ուստի, հաստատութենական հակասութիւն մը յառաջացաւ ԱԼի առաջին իսկ ԸԺին: Յաղթահարելու համար այս տագնապը, ներկայացուցիչները Հայաստանի հանդէպ իրենց պատասխանատուութիւնները լուծարեցին կամ վերաբանաձեւեցին իբրեւ փոքրամասնութիւններու եւ գաղթականներու աջակցութեան տրամախօսութիւն: | |
| dc.identifier.citation | Kránitz, P., P., "The Dissolution of the Armenian Question and the Crisis of the League of Nations", "Haigazian Armenological Review", 2019, Beirut, pp. 375-406 | |
| dc.identifier.uri | https://haigrepository.haigazian.edu.lb/handle/123456789/1335 | |
| dc.title | The Dissolution of the Armenian Question and the Crisis of the League of Nations |
Files
Original bundle
1 - 1 of 1
No Thumbnail Available
- Name:
- Peter Pal Kranitz, The Dissolution of the Armenian Question and the Crisis of the League of Nations.pdf
- Size:
- 54.76 MB
- Format:
- Adobe Portable Document Format
License bundle
1 - 1 of 1
No Thumbnail Available
- Name:
- license.txt
- Size:
- 1.71 KB
- Format:
- Item-specific license agreed to upon submission
- Description: