Articles
Permanent URI for this collection
Browse
Recent Submissions
Item تواجد األرمن في دير الزور فترة اإلبادة األرمنية(2015) نورا أريسيانՅօդուածը կը լուսաբանէ ԺԹ. դարավերջի եւ դարասկիզբի Տէր Զօրի իրավիճակը եւ հայերու ներկայութիւնը այնտեղ՝ ըստ արաբական աղբիւրներու: Ուսումնասիրութիւնը կ'օգնէ ծանօթանալու Տէր Զօրի շրջանին՝ պատմական անուանումէն մինչեւ քաղաքի կազմաւորման եւ հայերու այնտեղ ներկայութեան խնդիրներուն։ Հիմնուելով արաբ, մանաւանդ սուրիական աղբիւրներու վրայ, որոնք Հայոց Ցեղասպանութեան պատմագրութեան համար բաղկացուցիչ նիւթեր կը համարուին, կը հետազօտուի Ցեղասպանութեան օրերուն Տէր Զօրի հայ գաղթականութեան իրավիճակը: Վերոյիշեալ աղբիւրները տեղեկատուական վկայութիւններու կողքին կը ներկայացնեն սուրիական արաբական տեսակէտը Տէր Զօր բնակութիւն հաստատող հայերու նկատմամբ, մասնաւորաբար՝ Հայոց Ցեղասպանութեան առնչութեամբ անոնց դիրքորոշումը:Item Ճիւնիի որբանոցին մասին պատառիկ մը (1920-1925)(2015) Հրայր Եսայեան; Անդրանիկ ՏագէսեանUpon the request of scholar who was researching on Misak Manushian, the renowned resistance fighter in France during WWII, Krikor Bogharian, an instructor and accountant of the orphanage had written down his memoirs about the orphanage and the Manushian brothers in particular. The orphanage was founded in Aintab, right after the armistice, after the return of the exiled population of Aintab, who were decimated. However, the orphanage was relocated to Jounieh, Lebanon in 1920, as a safer area. The orphanage had an elementary school curriculum, an introductory class and five grades. The document includes the names of students of the 2ⁿᵈ, 3ʳᵈ and fourth grades and a number of pictures, which are all being published for the first time. The Jounieh orphanage was closed down in 1925. Bogharian does not specify the reasons behind this closure.Item Near East Relief and AGBU Cooperation in Relieving Armenian Refugees and Orphans(2015) Yeghig Tashjian; Antranik DakessianԱ. Աշխարհամարտի աւարտի յաջորդ տարին իսկ Մերձաւոր Արեւելքի Նպաստամատոյցի (ՄԱՆ) եւ ՀԲԸՄի գործակցութեան արդիւնաւորութիւնը մղեց կողմերը խորացնելու եւ ընդարձակելու իրենց յարաբերութիւնը գաղթականութեան օգնութեան եւ որբախնամի ոլորտներուն մէջ: Որբախնամի աշխատանքը, մի տարբերութիւն գաղթականութեան հոգածութեան, կ'ենթադրէր տասնամեակի մը վրայ երկարող հոգածութիւն, ինչ որ անհրաժեշտ կը դարձնէր մեջ-հեռահար ծրագրաւորումը։ Եւ քանի որ ՄԱՆը եւ ՀԲԸՄը «բազմաթիւ հասարակաց կէտեր ունէին, նոյն մղումն ունէին եւ ոգեղէն կատարեալ ներդաշնակութեան մէջ էին», նպատակայարմար կը դառնար դէմ յանդիման հանդիպումի կայացումը՝ քննարկելու համար առկայ եւ առկախ հարցեր։ Այս նպատակով ՀԲԸՄի ղեկավարութիւնը 1922 Մայիսի սկիզբին իր պատուիրակը՝ Լեւոն Ասատուր, կ'առաքէ Պէյրութ՝ ՄԱՆի գործադիր տնօրէն Հաուըրտ ՄըՔիֆիի հետ գործնական բանակցութիւններու: Հրատարակուող նիւթը ամփոփումն է այդ հանդիպում-քննարկումին։ Ուշագրաւ է, որ այս «փոխըմբռնման յուշագիր»ը մանաւանդ կ'արծարծէ Հալէպի մէջ Վեր. Ահարոն Շիրաճեանի կողմէ տնօրինուող որբանոցին Պէյրութ փոխադրութիւնն ու անոր մատակարարումը, ՀԲԸՄի կողմէ հանգանակուած գումարներու զուգահեռումը ՄԱնի կողմէ եւ երկու կողմերու միջեւ յառաջանալիք որեւէ «հարց»ի մեկնաբանումը իբրեւ «թիւրիմացութիւն»:Item Եղեռնաշարին առնչուող քանի մը պատառիկ (հայոց դէմ գործադրուած ցեղասպանութեան 100ամեակին առիթով)(2015) Վաչէ ՂազարեանThe Armistice, signed on October 30, 1918, in Mudros, found the defeated Turks and victorious Armenians facing one another under the new post-WWI reality. Though defeated, the Turks resisted the dismemberment of the Ottoman territories planned by the Allies, denied the Armenians the right to autonomy or independence on their historic lands, and took up arms to retain their dominance over Cilicia and the Armenian provinces. The rise of the Turkish nationalist movement under Mustafa Kemal and his supporters emboldened the Turks. The Armenians, on the other hand, had helped Britain and France win the war. Thanks to the contributions of Armenian volunteers, and with the blood they had shed for the Allied cause, they rightfully hoped to have won the right to autonomy and eventual independence. The conflict of interests, however, was not limited solely to Armenians and Turks. The French, while trying to tighten their grip on Cilicia to the detriment of Armenian aspirations, competed with the British for political-economic gains and for favorable relations with the Turks. With these conflicting interests in view, France began to disarm the Armenian volunteers and avoid taking decisive actions to curb the rising ambitions of Turks, despite the loss of numerous French soldiers in Turkish attacks. The French policy culminated in the abandonment of Cilicia to Mustafa Kemal and his followers who, according to the Armenians, were no different than the Young Turks. The events that took place during late 1919 through mid-1920 in Cilicia, which are touched upon in these documents, shed some light on the relations between Armenians, Turks, and the French, and while illustrating the hopes, aspirations, disappointments, anxieties, and political thoughts of Armenians and their leading individuals and organizations, reveal, at the same time, that Turkish leaders continued to pursue the policy of the annihilation of Armenians for the purpose of perpetuating control over the Armenian provinces and Cilicia. The continued killing of Armenians in 1919 and 1920 in Cilicia, in town after town, was the final major link in a chain of Armenian massacres committed across Armenian territories—a chain whose first link was forged by Sultan Abdul Hamid II with the massacres of 1895–1896, which claimed the lives of almost 300,000 Armenians, and which paved the way for the killing of some 30,000 Armenians in Adana in 1909, to be followed by the Armenian genocide during WWI. The Cilician massacres shattered Armenians’ hopes for autonomy or independence in Cilicia where, after the return of deported and surviving Armenians to their homeland, they outnumbered all other ethnic groups.Item Արամ Անտոնեանի անտիպ գրառումները Տէր Զօրի կոտորածներուն մասին(2015) Միհրան ՄինասեանAuthor, philologist, editor, educator and caricaturist, Aram Andonian (Constantinople 1875–Paris 1952), after surviving the Genocide and returning from the Syrian desert dedicated his whole life to the historiography of the Genocide and its documentation. He collected hundreds of survivors’ accounts, as well as putting into writing the oral accounts of many others. Thus, his very precious archives are full of genocide accounts and memoirs, most of which have not been published in Armenian yet. Alongside his renowned book Medz Vodjire (The Great Crime) Andonian published articles in newspapers and periodicals. Nonetheless, most of his research works based on memoirs of Aleppo, Bab, Ras Ul Ayn, Meskene, Deyr Zor and the other stations of the Armenians exiled to the desert, remain unpublished. In this article, Mihran Minasian brings to the limelight parts of Andonian’s extensive writings on Deyr Zor. These excerpts depict a clear picture of the remnants of the exiled Armenians that arrived in Deyr Zor, the terrible condition they were in, the destiny of the children and women and the behaviour and activities of the Turkish officials. Specifically, the misdeeds of the head of the Deyr Zor district, Saleh Zeki, and his assistants, Mustafa (the police headman) and the assistant of the general director of the forced deportation of the Armenians, Ismail Hakke Bey, are brought to light. These and many other details are being revealed for the first time and have not been quoted in research papers.Item Secret Arabian Report of September 27, 1916 (NIGHT)(2015) Zaven MesserlianՀամաշխարհային Ա. Պատերազմի ընթացքին ցարական Ռուսիան, որոշակիօրէն՝ 1916ին, իր գերեվարած օսմանեան բանակի երկու արաբ սպաներ յանձնած էր իրեն դաշնակից Մեծն Բրիտանիոյ: Այս սպաները՝ Շուքրի Շուրպաժի եւ Ահմէտ Շէյխա, 27 Սեպտեմբեր 1916ին հարցաքննութեան ընթացքին ահաւոր իրողութիւններ կը պարզեն ի միջի այլոց Հայկական Ցեղասպանութեան մասին, յատկապէս թէ՝ «տեղահանութիւն» կը նշանակէր բնաջնջում: Բրիտանական պաշտօնատար Մարք Սայքս, որ հայասէր մը չէր, կ'ուզէր հրապարակայնացնել փոխանցուած տեղեկութիւնները, քանի որ թշնամին՝ Գերմանիա, Աւստրօ-Հոնգարիա եւ Թուրքիա, «Աստուծոյ եւ մարդկութեան» անունով կոչեր կ'ընէին նոյն օրերուն: Հայկական Ցեղասպանութեան պատմութեան համար շատ կարեւոր վաւերաթուղթ մըն է այս՝ կանխատրամադրութիւն փաստող:Item Ամերիկահայութիւնը եւ Ս. էջմիածինը. վաւերաթուղթ մը՝ Մեծ եղեռնի հայ գաղթականներուն մասին (1916)(2015) Վարդան ՄատթէոսեանThe Great Heinous Crime (Medz Yeghern) of the Armenian genocide earned the dubious honor of becoming the first humanitarian catastrophe of the twentieth century. Tens of thousands of refugees were able to escape from the annihilation and find precarious shelter in the Caucasus. Many Armenian institutions and organizations, including the Apostolic Church, made efforts to come to their assistance. The document is a hitherto unpublished letter-order sent from the office of the Catholicosate of Holy Echmiadzin in June 1916 to the prelate of the Armenian Prelacy of America, Very Rev. Arsen Vehuni. A copy is kept at the archives of the Krikor and Clara Zohrab Information Center in New York. The letter, most probably written by the director of the office, Bishop Tirayr Der Hovannissian (later prelate of the Armenian Prelacy of America, 1921-1928), raised five points: a) need for clothing and money for the refugees; b) funds to ensure the reopening of the Kevorkian Seminary, closed in 1915-1916 due to the need to shelter the refugees; c) gratitude for the work of American missionaries, as well as some reservations towards them; d) the organization of the return of Armenian Americans to the homeland, at a time when a significant portion of Western Armenia had been occupied by Russia; e) assistance to Armenian refugees in Mesopotamia. In his introduction, the author contextualizes the letter with the addition of information culled from various publications of the time.Item Շարի տեղահանութիւնը [28 Մայիս-17 Յունիս 1915](2015) Անդրանիկ ՏագէսեանThis is a seven-page report about the deportation of the residents of Shar, a village of some 2000 inhabitants. An off-shoot of Hadjin, Shar was founded in the 1860s next to some Roman ruins, about 8 hours’ walk from Hadjin. The deportation lasts two weeks, as they are uprooted on June 3 and arrive in Aleppo on June 17. The report, written by Father Vertanes Karadaghian, details the uprooting of the inhabitants and their settlement in Aleppo. It maps in detail the route the deportees are forced to take and the dates they arrive at each location. The dates and details of the report are fresh as Fr. Karadaghian writes his story down two days after their arrival in Aleppo on June 19, 1915.Item 1912-14ի հայկական բարենորոգումները եւ Գրիգորիս վրդ. Պալաքեանի նամակը Գէորգ Է. Ամենայն հայոց կաթողիկոսին(2015) Նարեկ ՅակոբեանIn the history of the “Armenian Question” one of the most important periods was the years between 1912 and 1914, when the issue of reforms in the Armenian populated Eastern Vilayets (Western Armenia) was discussed again and the “Armenian Question” appeared once more on the international stage. The article presents the secret letter of Grigoris Balakian sent to the Catholicos of All Armenians, Gevorg V of Echmiadzin. The letter reports on the political situation in 1912 in the Ottoman Empire, the fate of the Western Armenians, the issue of reforms in Armenian populated areas, and the reopening of the “Armenian Question” as well as the role of the Catholicos of all Armenians and the Safety Committee in all these issues.Item Հայկական հարցը Եգիպտոսի Ալ-Մուշիր պարբերականի երգիծապատկերներում ԺԹ. դարի վերջին քառորդին(2015) Նարինէ ԵրանոսեանThe periodical Al-Musheer, issued in Egypt by young Turkish emigrants, highlighted the policy of both the Ottoman Empire and the European Powers concerning the Armenian question through articles and caricatures. Al-Musheer presented caricatures based on historical facts. Specifically the paper underlined: 1. The obstructive role of the Ottoman Empire with regard to the development of the civilized societies within the empire, 2. The political situation of the Ottoman Empire at the close of the 19ᵗʰ century, exposing both the internal and external factors which were leading the empire to its destruction; 3. The Armenian Question and the issue of applying reforms in Western Armenia, and the ongoing bargains between the European Powers and Ottoman Empire; 4. The policy of the European Powers vis-à-vis the Ottoman Empire in getting concessions by instigating/promoting the Armenian Question; 5. The mass killings of Armenians in Western Armenia by the orders of the Sultan Abdul Hamid.Item Եկեղեցական գոյքի վերադարձման խնդիրը որպէս հայոց պահանջատիրութեան բաղկացուցիչ(2015) Վահրամ ՀովեանThe issue of church property restitution in Turkey as a constituent element of Armenian demands has recently become a matter of further urgency. Action related to the issue is conditioned by the existence of the competent body, namely the Armenian Patriarchate of Istanbul, as a legitimate-organizing and self-governing institution of the Armenian community, the pressures by the European Union and the USA and the adoption of a relevant law in Turkey in August 2011. In spite of the existence of the above-mentioned positive conditions, there are also a number of practical legal and political obstacles, which severely hinder the issue of property return. Among the legal obstacles are: time constraints, the issue of the legal status of the churches (as some religious communities are not recognized by the Turkish state), the limitations of retroactivity (as the law is applied to properties confiscated after 1936, while most of the church properties were confiscated between WWI and 1936), the fact that some properties have been sold. The political obstacles are bureaucratic acrimony and political speculation. Notwithstanding the obstacles raised by the Turkish authorities, the issue continues to be urgent, and the Armenian Church must press harder. This would help bring further transparency to the difficulties of the Christian minorities in Turkey. The author suggests a set of steps and strategies to be adopted by the Christian minorities for more hopeful results. Among these strategies the author calls for broad collaboration and extensive cooperation between churches at both national and international levels in the matters of drafting and submitting claims, mutual legal and information assistance, etc.Item Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչման խնդիրը եւ Թուրքիա-Իսրայէլ յարաբերութիւնները(2015) Գրիգոր ԱրշակեանThe study surveys Turkish-Israeli state relations between late 2008 and mid-2013. The author refers to the Israeli attack on the Gaza Strip in December 2008, the reaction of the Turkish state, the escalation of tension between Turkey and Israel and the deterioration of relations, which had negative impacts on the military and economic cooperation of these two countries. While highlighting certain episodes of Turkish-Israeli state relations following the Gaza attack, the author details the action and reaction of state officials of these two countries. The statements and declarations of state officials led to a rupture in certain aspects of Turkish-Israeli interstate cooperation. The author details the intervention of diverse actors who supported the Turkish stance, while other actors, like US and Jewish American organizations, called for restraint. The author analyses how the issue of Israel recognizing the Armenian Genocide was brought to Turkish state attention. The author notes as well that Jewish-American lobbies hinted that they would stop supporting Turkish state efforts to foil the recognition of the Armenian Genocide in the US Congress. The author notes that these two factors played an essential role in causing the further deterioration of Turkish-Israeli relations and concludes that the issue of the recognition of the Armenian Genocide has become a factor used by both the US and Israel as leverage in their foreign relations.Item Հայոց Մեծ եղեռնը եւ հայ կաթողիկէները. որոշ դիտարկումներ(2015) Արեստակէս ՍիմաւորեանAccording to historical records at least 30,000 Armenians from the Armenian Catholic community, 102 clergymen of the Armenian Catholic Church, several bishops and 45 monks became victims of the Genocide, and numerous members of the community were violently converted to Islam. In spite of this reality Turkish scientific and semi-scientific circles make the baseless claim that the Armenian Catholics did not suffer as they were under the aegis of the European powers. In the article a number of facts from Turkish sources are presented. They demonstrate that the Young Turks were free in their actions, and the Turkish “scientific” findings that the Armenian Catholics were under the aegis of European countries are only a policy to distort the facts of the Armenian genocide.Item Turkish Falsehoods concerning the Armenian Genocide Selected Documentary Evidence(2015) Zaven MesserlianՀեղինակը լուսարձակի տակ կ'առնէ Փետրուար 2014էն սկսեալ Թուրքիոյ բարձրագոյն պաշտօնատարներու կոչերը Արեւմտեան Աշխարհին չընդառաջելու Հայոց Ցեղասպանութեան 100ամեակին առնչութեամբ առնուելիք քայլերուն։ Ան կ'առանձնացնէ այդ կոչերուն հիմք ծառայող թրքական առարկութիւնները՝ չգործուած ցեղասպանութիւն մը ճանչնալու, օսմանեան արխիւներու մէջ ցեղասպանական արարքը հաստատող փաստաթուղթերու չգոյութեան, օսմանեան արխիւներու մատչելիութեան եւ ընդհակառակը Հայաստանի արխիւներուն անմատչելիութեան եւն.: Հաւաստելով, որ բերուած թրքական առարկութիւնները սխալ ու կեղծ են, Մսըրլեան կը բերէ օսմանեան, գերմանական, աւստրիական, դանիական, իտալական եւ ամերիկեան արխիւային փաստաթուղթերէ փաստարկներ՝ հերքելով թրքական յայտարարութիւնները։ Մսըրլեան յստակ ակնարկութիւններ կը կատարէ նաեւ կարգ մը արխիւային փաստաթուղթերու ոչնչացման մասին, վկայակոչելով փճացման գործողութեանց փաստացի աղբիւրները։ Ապա ան կը բերէ նաեւ ատենի արեւմտեան մամուլէն հատուածներ եւ այս բոլորին վերլուծումով կ'ընդգծէ թրքական պետական ժխտողական քաղաքականութեան անհիմն ու ստապատիր ըլլալը:Item Հայ ժողովրդական երգիծական մանրապատումներում զուարճախօսութիւնները որպէս ցեղասպանութեան վկայութիւններ(2015) Արմէն Շ. ՍարգսեանDerenik Demirchyan’s essay "The Armenian" is presented in the following article. Though mainly concentrating on Demirchyan’s estimation of the character of the Armenian, more noteworthy estimations made by other Armenian writers and politicians about our national character during different periods are also reflected upon in the article. The Armenian with his past and present is in Demirchyan’s sight. During all the hardships in our history over the millennia, the image of the Armenian character has not varied. The field of our survey includes assessments of the national and human character of the Armenian by authors from all periods. They are as follows: the father of Armenian history, Movses Khorenatsi (V century), Derenik Demirchyan, Nshan Peshiktashlyan, William Saroyan (20ᵗʰ century), Aghasi Ayvazyan, Vazgen Sargsyan, and Levon Khechoyan, as well as writers who are alive, such as Varoujan Voskanayn and Vano Siradeghyan. Some works in the frame of our survey can be rightly called oratorical, not literary-fiction. It is the activity and personality of these authors that lets us speak about them not as writers but as politicians engaged in the vital problems of our nation. Such authors are Garegin Nzhdeh, Vazgen Sargsyan, Vano Siradeghyan.Item Հայի Խտատիպի Միքանի դրսեւորումներ Դերենիկ Դեմիրճեանի «Հայը» խոհագրութեան խորապատկերին(2015) Կարինէ ՌաֆայէլեանIn the aftermath of the Genocide a survivor, losing hope of finding his wife, marries a widow. The first wife, however, reappears. As polygamy is forbidden by the Armenian Apostolic Church, a priest calls the three and asks the husband to choose between his two legitimate wives. The husband chooses his good-looking new wife. The priest, concerned with the fate of the poor, miserable old wife, comments on the decision: "I would have married your good-looking wife. The problem is what happens to your old wife." Eventually he suggests that the husband select the old wife. The author highlights a number of such comic anecdotes and humorous situations that happened during the Armenian Genocide, were caused by it, happened in its aftermath or are related to the Genocide. The author categorises these anecdotes according to the circumstances and notes that these go far beyond reflecting the genocide per se. Rather, they are meant to reinvigorate Armenian spirit and pride.Item Ցեղասպանութեան նիւթի արծարծումը սփիւռքահայ թատրերգութեան մէջ(2015) Արմէն ԻւրնէշլեանNarrating the genocide perpetrated against the Armenians has been a basic call of Armenian Diaspora literature. Since the first playwrights themselves walked through “the valley of the shadow of death”, most of them did not let their artistic inadequacy stop them and tried hard to put into words their painful experience, having the latent fear that what the Armenian people went through might be forgotten. For the first generation writers, literature and theater were a means of sharing the pain and emphasizing the agony they went through, whilst for the second and third generation, writing about the Genocide is a means of searching self-identity and ethnic roots. The article reviews Armenian plays written in the period between the early-1930s and the late-1980s, which have the genocide as their subject matter. The author assesses their literary quality and states they are not well-structured, the statements of the characters sound more like rhetoric, and the actions of the Armenian characters are idealised. These and other features make some of these plays somewhat unconvincing. The author groups the characters of these plays as Turks, women, and children and analyses them. Unlike the Turks, who are basically presented as blood-thirsty killers, women are depicted as the main bearers of the Turkish atrocities. Urneshlian notes these plays reflect the mentality of the authors and the community at large.Item Memory, Postmemory, and Beyond: Tracing Trans-Generational Trauma in the Literary Works of Saroyan, Balakian, and Bohjalian(2015) Anita MoutchoyanՈւսումնասիրութիւնը լուսարձակի տակ կ'առնէ Հայոց Ցեղասպանութեան ընկալումը՝ ամերիկահայ առաջին եւ երրորդ սերունդի հեղինակներու գրական ստեղծագործութիւններուն մէջ: Հեղինակը նախ կ'ընդգծէ Ուիլիըմ Սարոյեանի (1908-1981) հակադարձութիւնը Ցեղասպանութեան հանդէպ։ Ժամանակի առումով մօտ ըլլալով Ցեղասպանութեան դէպքերուն, ինչպէս նաեւ գլխաւորաբար կլանուած ըլլալով սփիւռքացումի եւ ձուլումի երեւոյթներով, Սարոյեան անկարող եղած է ամբողջութեամբ ըմբռնելու Ցեղասպանութեան պատճառած հոգեխոցը: Ուսումնասիրութիւնը ապա կը սերտէ երրորդ սերունդի հեղինակ Փիթըր Պալագեանի (ծն. 1951) գրական երկերը, շեշտելու համար Հայոց Ցեղասպանութեան միջ-սերունդային ընկալման տարբերութիւնները: Հիմնուելով Մարիան Հիրշի վերյուշի տեսութեան վրայ, աշխատութիւնը կը խորանայ Պալագեանի բանաստեղծութիւններուն վերլուծութեան մէջ, օգտագործելով գիտական տեսութիւններ, որոնք գլխաւորաբար կը կիրարկուին Ողջակիզումի եւ այլ ազգերու Ցեղասպանութեան գրականութեանց սերտողութեան համար: Կախարդական իրապաշտութեան տարրերու, ճաշի պատկերումներու, տարանջատումի, հոգեխոցի, երեւակայութեան եւ աքսորի ենթաշերտեր յայտնաբերելով Պալագեանի բանաստեղծութեան մէջ, սոյն ուսումնասիրութիւնը կը միտի վերհանել թէ ինչպէս Ցեղասպանութեան վերյուշի գիտակցականութիւնը վերականգնուած է անոր երկերուն մէջ: Ուսումնասիրութիւնը նաեւ կ'օղակէ Պալագեանի սոյն անդրպատմական (Ցեղասպանութեան վերյուշի) հոգեխոցը անոր անմիջական հոգեխոցին՝ Սեպտեմբեր 11ի ողբերգութեան: Վերլուծութիւնը քայլ մը եւս յառաջանալով կ'անցնի վերյուշի ոլորտը եւ լոյս կը սփռէ պատմողական արձակի ունեցած լիցքաթափային դերին վրայ՝ Քրիս Պոհճալեանի (ծն. 1962) վէպին ընդմէջէն: Հուսկ, ուսումնասիրութիւնը ճամփայ կը հարթէ ամերիկահայ չորրորդ սերունդի գրականութեան մէջ Ցեղասպանութեան հոգեխոցին ընկալման վերլուծութեան ու կը հարցադրէ, թէ արդեօ՞ք այնտեղ անդրյուշը արդէն սկսած է դրսեւորուիլ:Item Բառերուն միւս երեսը. «Ջարդաբանութիւն» եւ մասամբ նորին(2015) Անդրանիկ ծ. վրդ. ԿռանեանIn previous volumes of the Haigazian Armenological Review (Volumes 13 to 18), the author has already put in the limelight sets of Armenian words and explained their meanings, their connotation and their nuances in expressions. In this article the author highlights a number of Armenian words related to the Armenian Genocide. These are: 1. Aksor/Aksorel – exile, to exile. 2. Antjtel – to detach the body from the head. 3. Bnadjendjum – to eliminate from its roots. 4. Yeghern/yeghernagan – agony, anguish, lament/lametable, song of mourning, catastrophe, crime. 5. Kotoratz/kotor – massacre, shred, crumble. 6. Nakhtjir – prey, the massacre of animals while hunting. 7. Shkotak – to cut into pieces the body of a guilty person, to exile to a distant country. 8. Djard/djardel – slaughter, total annihilation. 9. Span/spand/spananel – to throw down, to topple, to kill. 10. Vtarandi/vtarel/otarel – to alienate, exile someone from his/her native country. 11. Tseghaspanutyun/tsegh – killing of a race, race. The author examines the above-mentioned words, examines their roots, checks whether they have been borrowed from other languages, and analyses the evolution of their meaning, and lists words constructed from them.Item 1936-38ի Դերսիմի ցեղասպանութեան հայկական ուղղուածութեան շուրջ(2015) Ռուբէն ՄելքոնեանThe role of Dersim has always been unique not only for Armenians but also for Zazas and Kurds living in the region. Due to its geographical position Dersim has often become a refuge for rebels and insurgents. The semi-independence of Dersim was a matter of concern for the Ottoman authorities at different times and made them take certain actions, which became especially apparent in the 19ᵗʰ century. After the proclamation of the Republic of Turkey in 1923, the Dersim problem assumed more importance, and the state embarked on a genocidal project against the region. State’s military actions against Dersim in the 1930s had a direct connection with the Armenian Genocide. In fact the Genocide in Dersim in 1936-38 had anti-Armenian undercurrents, as Armenians living in Dersim were among the first and most important targets of the Turkish authorities.