Articles
Permanent URI for this collection
Browse
Recent Submissions
Item Հինհայերէնեան յարադրութիւնների փոխակերպումը բարդութիւնների գոյական + բայ > բայ կաղապարով (տարժամանակեայ հայեցակէտ)(2023) Լալիկ ԽաչատրեանDyachronical analysis of levels of word formation in the Old Armenian and Modern Armenian languages shows that certain old Armenian analytic constructions have been transformed into compound words. These, however, have preserved a meaningful plan in the Modern Armenian language, sometimes revealing differences in the semantic plan. The paper examines, through a historical lexicology approach, a set of compound words with the following pattern: noun +verb > verb, and notes that these are the result of a transformation. Transformation, in such cases, is seen as an abstract mechanism of reflection of objective reality, and is characterized by different degrees of abstraction. Besides, in patterns of analytic constructions, which in Old Armenian exhibit free word combination, the verb base becomes a component of word formation. Such analytic constructions are: a) Nominal-verbal structures. In this case nominal-verbal structures have been transformed into compound words like երկիր պագանեմ > երկրպագել, ծունր դնել ծնրադրել //ծնրադրել, ակն ածեմ > ակնածել, խունկ արկանեմ խնկարկել etc. b) Prepositional structures. In this case prepositional structures have been transformed into compound words, like արկանեմ ի գործ > գործարկել, իւղի արկանեմ > ուղարկել, ի կիր առնում > կիրառել, ի կիր արկանեմ > կիրարկել etc.Item Հայ-արաբական լեզուական առնչութիւնների պատմութիւնից(2023) Մոհամմադ Մալէք ՄոհամմադիAccording to certain historians, Armenian-Arabic language contacts begun in 4th- 3rd C., when Arab tribes settled in Mesopotamia and interacted with the Armenians of southern Armenia. Armenian-Arabic language and cultural contacts deepened over the centuries, especially during the Middle Ages, when the official language of Cilician Armenia became Middle Armenian. The paper focuses on these interactions, highlights and discusses the early and late stages of Armenian-Arabic language contacts and the findings of the Armenian linguist Nerses Mkrtchyan concerning Arabic words in Middle Armenian. In this regard, using etymological approaches, the author reviews a number of words in Middle Armenian which have an Arabic origin.Item Ընդհանուր տեսութիւն Քեսապի բարբառի բուսանուններուն վրայ(2023) Յակոբ ՉոլաքեանThe paper examines the names of plants and fruits in the dialect of Kesab. The origins of most of these nouns are native Armenian words which have been imported to the dialect with historical and partial semantic changes. On rare occasions names which originate from Arabic or Turkish have replaced the Armenian names. As for newly cultivated plants and fruits, they are imported to the dialect using their original names. The paper analyses as well the formation of compound and ածանցաւոր words and notes that both the formation and secondary ձեւոյթները are derived from and follow the basic patterns of Armenian. Instead of compound words, juxtaposed compound words with attribute vs subject (or determinant vs. determined) and possessor vs. possessed format are more dominant. In this case the constituent words maintain their authenticity while agglutination is not a widespread form. In the case of juxtaposed compound words, names constructed from the names of the animals the plant or fruit resembles constitute the majority. The paper argues the importance of extensive study of the Kesab greenery from a dialectological perspective. Such a study should include a picture of the plant, its scientific name, a full description, its functions and its presence in popular beliefs and tales.Item «Գայլ» բառով բաղադրուած բոյսերի անուններ հայերէնում(2023) Անժելա ԱմիրխանեանThe paper examines the usage of the root word 'wolf' in naming plants with certain characteristics and a certain nature. The author observes that several compound names of plants in the Armenian language are formed with the root word 'wolf. A study of these names indicates that this usage reflects the perception of 'wolf' in folk culture. As a dangerous animal, wolves were associated with negativity, evil spirits, demons and darkness. Consequently, parasitic plants and those that are not edible and/or poisonous or have an unpleasant odor have the root word 'wolf in their naming. Furthermore, some plants have been likened to some organs of the wolf, to its paws and eyes, for example. Still, other plants which are not edible but deceive the viewer with their similarities to some other edible plant bear compound names with the root word 'wolf. Interestingly, though mushrooms were not widely used in Armenian traditional food, those which are inedible or poisonous include the root word 'wolf' in their names.Item Հայոց ցեղասպանութեան գիտակցութեան հարցը Թուրքիոյ մէջ(2023) Զաւէն ՄսըրլեանThe author mentions a good number of testimonies from Turkish and Armenian sources on the question of consciousness of the Genocide among the Turks of Turkey.He concludes that the Turkish authorities are well aware that the Genocide was perpetrated by the Turkish authorities of 1915. However, for political reasons, they deny the facts and distort them. Among the populace, most of the inhabitants of the eastern provinces of Turkey, Turks or Kurds, are well aware of the Genocide. Some even talk openly, while those living in those parts of Turkey where there were few or no Armenians in 1915 do not know the facts of the Genocide. However, and particularly since the assassination of Hrant Dink in 2007 in Istanbul, from various internet sources Turks have begaun to learn about the Genocide, which Turkish history books have presented in a distorted manner since the establishment of the Republic of Turkey. This was and is the policy of the official Turkish educational curriculum.Item Culture and Psychopathology: The Case of the Armenian Village of Anjar(2023) Herant KatchadourianԱյս ուսումնասիրութիւնը մէկ գլուխն է 1963-66 շրջանին Այնճարի մէջ կատարուած ծաւալուն հարցախոյզի մը հիմամբ յառաջացած անտիպ հատորի մը: Հետազօտութիւնը կը նպատակադրէր կատարել Այնճարի եւ անոր դրացի Մեժտ էլ Այնճարի բնակչութեանց բաղդատական ուսումնասիրութիւնը՝ հանրային առողջապահութեան ծիրին մէջ: Դժբախտաբար, բաղդատական ուսումնասիրութիւնը երբեք ալ իր աւարտին հասած չէ, որովհետեւ երկու աւաններուն արժէհամակարգերու մեծ տարբերութիւնները պատճառ դարձած են, որ հարցախոյզին հանդէպ մօտեցումներն ու վերաբերումը տարբեր ըլլան, ինչը նպաստած չէ հետազօտութան գիտականութեան եւ ան չէ հրատարակուած: Այսօր այս հետազօտութիւնը շուրջ 55 տարեկան է. փոխուած են Այնճարն ու անոր բնակիչները, որոնք նորատեսակ մարտահրաւէրները կը դիմագրաւեն: Հետեւաբար դժուար թէ, այս հետազօտութեան տուեալները համապատասխանեն այսօրուան իրականութեան: Այդուհանդերձ, ուսումնասիրութիւնը ունի պատմական արժէք, մանաւանդ որ հազուագիւտ են նման հոգեբանական ուսումնասիրութիւնները Լիբանանի մէջ եւ ի մասնաւորի Այնճարի մասին: Ուստի, հրատարակելով այդ ուսումնասիրութեան տուեալ բաժինը, կրնանք աւելի խորունկ հասկացողութիւն ունենալ այնճարահայ ենթօճախին մշակոյթին եւ նկարագրին մասին: Այս գլուխին մէջ փորձ կը կատարուի մտային առողջութեան բացատրութիւններ գտնել՝ մշակութաբանական ելակէտէ: Առանցքային-հարցումներն են.- ա) Ի՞նչը կարելի դարձուց որ այնճարահայութիւնը վերապրի պատմաքաղաքական պայմաններով իրեն պարտադրուած արտակարգ պայմաններոնւ մէջ, բ) Ի՞նչ գործօններ նպաստեցին որ ան յաջողապէս պատշաճի նոր բնակավայրին՝ կարճ ժամանակի մը ընթացքին, գ) Հոգեբանական ի՞նչ գործօններով հզօրացան այնճարահայերը՝ վերապրելու իրենց պայքարին մէջ, դ) Հոգեբանական ի՞նչ գին վճարեցին այնճարահայերը այս պատշաճեցումին համար եւ ինչպէ՞ս ազդեց այն անոնց մտային առողջութեան վրայ:Item Կրօնական վարքագծի առանձնայատկութիւններ Թեհրանի եւ Լոս Անճելըսի հայօճախներում(2023) Լուսինէ ՏանաջեանThe paper is based on ethno-sociological research and field work among the Armenian of Los Angeles and Tehran. The research included surveys conducted, secondary analysis, nonparticipant observation, standardized interviews, in-depth interviews, and expert interviews. The paper aims to reveal some peculiarities of the Armenians’ religious behavior in Tehran and Los Angeles. The paper identifies: a) the role of religion in the context of community self-organization; b) the role and function of the church among the Armenians of Tehran and Los Angeles; c) the peculiarities of religious behavior related to a number of factors (sex, age, education, etc.). In the Armenian Diaspora, both religion and church, in addition to their main spiritual functions also perform a number of other social and cultural functions which contribute to maintaining Armenian national identity, social relations and the processes of self-organization in the communities.Item Սփիւռքի մամուլն Ethnic Media հասկացութեան ենթախորքում(2023) Սիւզաննա ԲարսեղեանThe paper critically examines the paradigm of ethnic media and its importance for ethnic and\or Diaspora communities. In this context three Diaspora newspapers from three different Armenian Diaspora communities are observed. The paper notes that the study of Armenian Diaspora media has usually revolved around their history and the courses of and reasons for their birth in the context of the history of the given community. These studies, however, are not helpful in understanding the place and role of the ethnic media in the said community vis-à-vis the latter’s current challenges. The examination of Armenian Diaspora newspapers in the context of an ethnic media paradigm reveals their role as a social institution in the community and an actor in identity construction. The paper studies three Diaspora Armenian newspapers published in Tehran, Los Angeles and Moscow, conducts a content analysis of them for the years 2005 to 2010, and draws a number of conclusions.Item Diaspora in Armenia: Immigration and Political Integration of Syrian Armenians(2023) Mary Alik KaramanoukianՅօդուածը կ'ուսումնասիրէ հայրենիք տեղափոխուած սուրիահայերու համարկումը Հայաստանի քաղաքական մշակոյթին՝ ի մասնաւորի անոնց մասնակցութիւնը Հայաստանի քաղաքական տարբեր իրադարձութիւններուն: Քաղաքական համարկումը մեծ դեր կը խաղայ գաղթականներու եւ ընդհանրապէս այլ երկիր տեղափոխուած անձանց նոր միջավայրի եւ նոր մշակոյթի ամբողջական ընդգրկման գործընթացին մէջ: Յօդուածը կը փորձէ սահմանել քաղաքական համարկումը եւ բացատրել գործօնները որոնք ուղղակի եւ անուղղակիօրէն կ'ազդեն քաղաքական համարկումի գործընթացին: Հետազօտութիւնը կ'ուսումնասիրէ սուրիահայերու մասնակցութիւնը Սուրիա տեղի ունեցած տարբեր քաղաքական իրադարձութիւններու եւ կը համեմատէ անոնց մասնակցութիւնը նոյնանման կամ այլ քաղաքական իրադարձութիւններու՝ Հայաստանի մէջ: Հետազօտութեան երկրորդ մասը կը ներկայցնէ տեղաբնիկ հայաստանցիին մօտեցումը սուրիահայերու քաղաքական ընդգրկման եւ մասնակցութեան հարցին: Հարցախոյզի եւ հարցազրոյցներու արդիւնքներուն հիման վրայ, կարելի է հաստատել, որ սուրիահայերը աւելի գործուն են Հայաստանի մէջ քաղաքական գետնի վրայ, քան էին Սուրիոյ մէջ: Քաղաքական մշակոյթի տարբերութիւնը, ինչպէս նաեւ կեանքի ընդհանուր պայմանները մեծ դեր կը խաղան անոնց՝ քաղաքական ընդգրկման գործընթացին մէջ:Item An Examination of the Intersection of Populism and Democracy: The Case of Armenia(2023) Samvel KhachatryanՈւսումնասիրութիւնը կ'անդրադառնայ Հայաստանի Հանրապետութեան ժողովրդավարական վարչաձեւի վրայ ժողովրդահաճութեան թողած հնարաւոր ազդեցութիւնը՝ 2018 Ապրիլ-2020 Նոյեմբեր ժամանակահատուածի տեւողութեան: Յօդուածը կը ջանայ պարզել, թէ ի՛նչ ազդեցութիւն կրնայ ունենալ ժողովրդահաճութիւնը հայաստանեան ժողովրդավարական կառավարման ու հաստատութիւններու, ինչպէս նաեւ ժողովրդավարութիւնը սահմանող հասկացութիւններու ու զայն բնութագրող բաղկացուցիչներու վրայ, եթէ հաշուի առնենք այն աննախադէպ իրադարձութիւններու, մասնաւորապէս՝ համավարակի (Քովիտ-19) եւ 2020ի արցախեան պատերազմի բերած բարդութիւնները, որոնք աւելի մեծ ճնշման տակ դրին հայաստանեան ժողովրդավարութեան զարգացումը: Հետազօտութիւնը հիմնուած է Րոպըրթ Տալի polyarchy տեսութեան վրայ, որու լոյսին տակ կը ներկայացուի ժողովրդավարացման գործընթացին մէջ ժողովրդահաճութեան ունեցած ազդեցութիւնը: Տալ polyarchyn կը սահմանէ իբրեւ անցում դէպի ամբողջական ժողովրդավարութիւն՝ կառավարման հիմնարկներու եւ յարակից գործընթացներու ժողովրդավարացման միջոցով: Ըստ հետազօտողին, այս տեսութիւնը կենսունակ է Հայաստանի Հանրապետութեան պարագային, քանի որ ՀՀն ո՛չ իր ժողովրդավարացման սաղմնային վիճակի, ոչ ալ ամբողջովին զարգացած վիճակի մէջ կը գտնուի: Որակական եւ քանակական վերլուծութեան մեթոդներու օգտագործմամբ-քաղաքագէտներու եւ ՀՀ քաղաքական տարբեր ուժերու ներկայացուցիչներու հետ խորքային հարցազրոյցներ կայացնելով, ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի՝ վերոյիշեալ ժամանակաշրջանի առանցքային տասը հանրային ելոյթներու բովանդակային ուսումնասիրութեամբ, ՀՀ բուհերու քաղաքագիտութիւն/միջազգային յարաբերութիւններու հետեւող մագիստրական ուսանողներու հետ հարցազրոյցներով - հետազօտողը հիմնաւորած է իր հարցադրած խնդիրներուն պատասխանները:Item Հակաքաղկեդոնականութիւնը Հայաստանում Զ. դարի սկզբին. Դուինի 506ի ժողովի դաւանական ուղղուածութիւնը(2023) Լիզա Ռ. ՔարիմեանThe paper argues that the issue of the anti-dual (anti-Nestorian, as well as anti-Chalcedonian) position of the Armenian Church concerning the nature of Christ should be discussed in the context of the church realities of the late 480s and the early decades of the 6th century. The paper notes that there is no evidence on the existence of a contest between pro-Assyrian or anti-Chalcedonian, pro-Greek or Chalcedonian currents in Armenian Church laid the basis of the fight against Nestorianism and Chalcedonism, which strengthened the latter in the last quarter of the 5th century. On the other hand, the stance towards the Chalcedonian Council is entirely consistent with the religious reality established by the Byzantine emperors Zeno and Anastas, whereby Chalcedonism was discretely pushed to backstage. The reason for this “spiritual balancing” policy was that the emperors forbade the opposing factions from open arguments which could provoke further fights among the contesting currents. Such a policy explains why the Chalcedonian Council was not directly condemned at the Council of Dvin in 506. Nonetheless, the Armenian Church had already openly announced its loyalty to the orthodox proclamations of the first three Universal Councils and the Cyrilian Twelve Anathemas, had expressed preparedness to unite with the Byzantine Church.Item Նիւթական եւ վերացական աշխարհների փոխատեղումը Հրաչեայ Սարիբէկեանի «Երկուորեակների Արեւը» եւ «Ապուշների ուղեւորութիւնը» վէպերում(2023) Կարինէ ՌաֆայէլեանThe paper focuses on the two novels of contemporary Armenian writer and publicist Hrachya Saribekyan, The Twins' Sun and The Idiots' Journey. The paper examines the themes of these novels, their conceptual construction on notions of life, death, time, resurrection after death, etc. It notes as well that the names of the characters of these literary works are not accidentally chosen. Rather, they hide certain meanings. The writer voices the idea of winning over death and inevitably being resurrected after death through noticeably dark narration. The paper identifies The Idiots' Journey as one of the more in demand literary works of our days, as it narrates the exchange of Armenian and Azeri fools in the aftermath of the first Karabagh war.Item Հայ ժողովրդական ստապատումներ եւ սուտասելուկներ(2023) Արմէն Շ. ՍարգսեանFor the last 150 years, since 1876, Armenian untrue, fake, unreal, and false folk tales have been published in books with compilations of humorous folktales, anecdotes, fairy tales, and proverbs. After collecting a large number of such fake tales, the author singles them out and renames them as cock-and-bull stories/tales, due to their differentiating features. These features differ in the types of subject matter, structure, messages and characters of humorous folktales, fairytales, proverbs or anecdotes. This is the first time such a group has being discerned and studies. Within Western and Eastern Armenian ethnographic circles people have called such fake story tellers pechan, blowers, fakers, sea-shooters, air-fighters, wind hammers/beaters, boastful blowers, and such tales fake tales, fake fairytales. Unlike the liars, about whom people have created several negative and critical proverbs and sayings, these faketellers/narrators are not dangerous people for their surroundings. The teller is a boastful person, and he narrates his fake stories in such a lively, juicy way that both the audience and the teller enjoy it. The author observes that unlike some other folkloric genres which are gradually disappearing and becoming less popular, these cock-and-bull stories, like humorous anecdotes and tales, continue to survive and reshape themselves and acquire new material according to modern lifestyles and value systems.Item Վերյիշելով եւ վերականգնելով հայկական հարսանեկան ծէսեր, ամուսնական խորհրդանիշեր(2023) Գալիա ԴաւիդովաThe paper describes a set of Armenian wedding ceremonies (or remnants of them) that no longer exist and are almost unknown to the younger generation. The author draws parallels between the wedding ceremonies of the Armenians, Assyrians, and Yezidis living in Armenia to understand how natives have preserved their folkloric traditions. The paper notes that the current range of weeding procedural ceremonies has been significantly reduced. Only the engagement and wedding ceremonies have been preserved. Besides, often times foreign rites are adopted and have become a trend. The author argues that it is necessary to revive interesting and notable traditional rites, which are partly preserved in the Armenian wedding ritual. Reviving such traditions would put the participant in connection with their origins. The author argues that reviving these traditions by enriching them with a contemporary twist or a new approach would help the individual avoid rituals that are incompatible with the nature and traditions of the Armenian nation.Item Ակնարկ հայերէն արձանագրութեամբ բաղնիքի պղնձեայ կաւամանների վրայ(2023) Անդրանիկ ՏագէսեանThe study focuses on the diverse shapes of a set of bath tasses, in which clay used as soap was stored and carried to the public bath, where women used the clay to wash their hair. Through extensive research in different museums, catalogues, and collections the author has been able to collect data on some 60 such tasses used for clay and accordingly develop his observations. The study discerns three groups of tasses used for clay and notes that one of the groups was mostly used in Eastern Armenia, while another group was mostly use in Western Armenia, Cilicia and among the Armenian communities of the Middle East up to the 1950s. The third group, however, which has several versions in shape, weight and function, was used by both the Western and Eastern Armenians for other purposes as well. The article provides a table that reveals the height, diameter, weight, and thickness of some of the tasses described here.Item Արդի կոմիտասագիտութեան հիմնախնդիրներ(2023) Լուսինէ ՍահակեանStudies on the musical legacy of Komitas represent one of the developing fields of Armenian musicology. Over the course of almost a century, impressive volumes have seen the light in Komitas studies. A significant part of these volumes are studies of his biography, musical career and musicological heritage or analyses of his musical endeavors and compositions. Several volumes of his transcriptions of Armenian ethnological and folkloric music have been published, too. Furthermore, diverse studies have focus on his artistic and aesthetic views. Komitas Vardapet was not only the founder of Armenian National music and composition, but also one of the founders of Armenian folkloric and medieval music studies. He is considered the one who laid the scientific bases of these studies. His theoretical and comparative studies marked the paths for the further development of ethnomusicology in general and Armenian ethnomusicology in particular. The paper summarises how Komitas' musical heritage is evaluated, as well as how it has impacted contemporary Armenian musical output, and assesses its influence on current Armenian music education. The paper looks as well at the main study tracks of Komitas' legacy.Item Հայաստանի Հանրապետութեան Վայոց Ձորի մարզի նորակառոյց եկեղեցիները (2000-21)(2022) Արման ՄալոյեանThe architectural school Sunik holds an outstanding place in the history of Medieval Armenian architecture, with its talented architects, master builders and khachkar masters. Indeed, some architectural monuments of the Sunik school elevated medieval Armenian Church architecture to new levels. Since the early 1990s Armenian Church architecture has experienced a revival, and a renaissance, as the building of churches and religious monuments were forbidden during the Soviet era. However, after 1991 modern Armenian architects and master builders revived the best traditions of medieval Armenian Church architecture and applied new technologies, solutions and ideas in designing and constructing new churches. The paper is the second in a series that focuses on the new religious constructs that were built after the proclamation of the Republic of Armenia in 1991. It highlights the newly built churches and chapels of the Vayots Dzor region of Armenia, namely Surp Terdat Church in Vayk, Surp Anna Church in Malishka, Surp Mariam Church in Aghavnadzor, Surp Mariam Astvatsatsin Church in Martiros, Surp Yeghishe Chapel in Gendevaz, Surp Sargis Church in Yelpin, Surp Gayane Chapel in Kechut, Surp Gayne Church in Jermuk, and Surp Mariam Astvatsatsin Church in Rind. The paper describes the architectural forms of the above-mentioned churches and chapels, the history of their construction and other relevant issues.Item John Updike (1932-2009) and the Armenians(2022) Artsvi Bakhchinyan1964ին ամերիկացի հռչակաւոր գրող Ճոն Հոյըր Ափտայքը ԱՄՆ պետքարուղարութեան կողմից ուղեւորուել Խորհրդային Միութիւն: Քիեւում նա այցելել է Սերգէյ Փարաճանովին, որին նուիրել է իր ընծայագրուած գծանկար ինքնադիմանկարը: Յետագայում Փարաճանովն այդ նամակը դարձրել է քոլաժ: Նոյն ուղեւորութեամբ Ափտայքն այցելել է Հայաստան, եղել Մարտիրոս Սարեանի արուեստանոցում, նամակով իր հիացմունքն է յայտնել նկարչի արուեստի հանդէպ: Հաղորդման մէջ առաջին անգամ հրապարակւում է այդ նամակը: Ափտայքը գրել է «Երեւան» բանաստեղծութիւնը, որը թարգմանաբար հրատարակուել է արեւմտահայերէն եւ արեւելահայերէն: Բանաստեղծութեան կտրօնի պատճէնն ուղարկել ենք Ափտայքին եւ այն ետ ստացել՝ իր շնորհակալական ընծայագրով, որ առաջին անգամ հրապարակւում է սոյն հաղորդման մէջ: Վերջին մասում իմի են բերուած Ափտայքի գրական գործերում առկայ հայերին եւ հայութեանն առնչուող այլեւայլ թռուցիկ յիշատակումներ: Հաղորդումն համատեղում է Ափտայքի առնչութիւնները հայութեան հետ:Item Հայոց ազգագրութեան թանգարանի քարտէզների հաւաքածուն(2022) Արտակ ԱսատրեանThe article provides a brief overview of the maps donated by Hagop Djelalian and preserved in the Armenian Ethnographic Museum located in Sardarapat, Republic of Armenia. The paper sheds light on 27 maps which are directly or indirectly related to Armenia and its history. These maps were published in Europe (France, Britain, the Netherlands) between the 17th and 19th centuries. The author categorizes these maps into four groups, namely those pertaining to a) Armenia Major (Mets Hayk) and its contiguous areas, b) Asia Minor and its contiguous areas, c) the military wars (particularly the Russo-Persian) and Russo-Ottoman wars) and political developments of the 19th century, and d) biblical maps. The author comments on the peculiarities of each map in terms of the borders of Armenia, the locations of mountains and the courses of its rivers.